Къытайда бинъ йыллар девамында аньаневий беслейиджи ашайт олгъан нилуфар тамыр нишастасы истимал этиле. Онынъ асыл олувыны Тан султанлыгъына къайтармакъ мумкюн. «Диета терапиясы ичюн тиббий мадделернинъ джыйынтыгъы»на коре, нилуфар тамыры энди истимал этмек ичюн тозгъа чевирильген эди. Сун султанлыгъына къадар, кой ходжалыгъы технологиясындаки илерилевлер ве нилуфар тамырынынъ кениш таркъалмасына коре, нилуфар тамыры нишастасы яваш-яваш халкъ иляджындан падишалыкъ зияфетине чевирильди. «Дунцзин Менхуалу»да Бяньлян шеэриндеки чайханелерде сатылгъан нилуфар тамыры нишастасы шорбасынынъ тафсилятлы тарифлери бар, бу исе онынъ Шималий Сун султанлыгъы девринде популяр олгъаныны косьтере.
Минг ве Цин султанлыкълары нилуфар тамыр нишастасыны ишлемекнинъ инкишафы ичюн энъ муим девирлер эди. Минг султанлыгъында Ли Шичжэн озь «Тиббий материаллар джыйынтыгъында» нилуфар тамыры нишастасынынъ шифалы файдасыны систематик суретте весикъалаштырды ве оны «беденни тонифицировать эте ве рухны беслей, энергия ве къуветни арттыра, бутюн хасталыкъларны тедавийлей» деп тариф эте. Цин султанлыгъынынъ император ашханелери нилуфар тамыры нишастасы чыкъарувны озь сынъырларынадже илерилеттилер, аньаневий «учь-бувда ве учь-къурутув» усулыны ишлеп чыкътылар, буллюр киби-темиз, къолай азырлангъан нилуфар тамыры нишастасына ириштилер. Сучжоу, Ханчжоу ве дигер регионларда нилуфар тамырлары чокъ олгъаны ичюн, яваш-яваш нилуфар тамырлары нишастасы чыкъарувнынъ уникаль мектеплери инкишаф этти. гъарбий гольнинъ нилуфар тамыр нишастасы атта Цяньлун девринде зияфет оларакъ къайд этильген эди.
Адеттеки нилуфар тамыр нишастасыны чыкъармакъ ичюн ондан зияде адым керек, оларнынъ арасында нилуфар тамырыны сечип алмакъ, целлюлозагъа чыкъармакъ, ерлештирмек ве авагъа чыкъармакъ керек. Юксек-кейфиетли нилуфар тамыр нишастасы къыш кунеш догъгъан вакъыт этрафында джыйылгъан эски нилуфар тамырларындан япыла. Акъкъушны ёкъ этмек ичюн темиз сувгъа батырылгъан сонъ, оны таш дегирмен ярдымынен бир къач кере увалап, махсулат чыкъаралар, сонъра оны бир къач кере сюзгиден кечирелер ве энъ темиз нилуфар тамыр нишастасы алалар. Бу къадимий усул нилуфар тамырында булунгъан демир ве кальций киби минералларны, эм де муцин киби фааль мадделерни максималь шекильде сакълап къалмакъны теминлей. Земаневий девирде ашайт санайы технологияларындаки илерилевлер андан-мындан нилуфар тамыры нишастасы киби янъы махсулатларнынъ пейда олувына кетире, амма аньаневий эль ишлеме нилуфар тамыры нишастасы озь темиз кейфиети ичюн юксек къыймет кесювде къалмакъта.
Чин ашхане медениетининъ джанлы бир къысмы оларакъ, нилуфар тамыр нишастасы тек Цзяннань сув шеэрлерининъ кой ходжалыгъы икметини дегиль де, тиббиет ве ашайт малларынынъ умумий асыл олувыны къайд этип, Чин сагълыкъны къорчалав фельсефесини де озь иче- ринде муджессем эте. Бугуньде-бугунь бу аньаневий аш дженюп-шаркъий Асиягъа, Авропагъа ве АКъШ-къа даркъалды ве Чин ашхане медениетининъ эсас тимсали олды. Тез-темпли земаневий омюрде нилуфар тамыр нишастасы озь къолайлы гъыда къошмасы ве терен медений мирасыны инсанларнынъ сагълыгъыны ве омюр лезетини беслемеге девам эте.
