Хубэй виляетининъ Хунху районындан махсус кой ходжалыгъы махсулаты олгъан Хунху нилуфар тамыр ёлакълары озь беяз, назик докъумасы, джыллы докъумасы ве зенгин гъыдаланувынен беллидир. Оларнынъ истисал джерьяны аньаневий усулларны земаневий ашайт ишлеме технологиясынен къарыштыра, нилуфар тамырынынъ табиий лезетини сакълап, онынъ сакъланув муддетини узата, азыр-ашамагъа-леззетли ашларгъа базар талабыны къаршылай. Бу макъаледе Хунху нилуфар тамыр ленталарынынъ хаммалны сечип алувдан башлап, битириджи махсулатны къаплавгъадже бутюн истисал джерьяны систематик суретте анълатыла.
II. Хаммалны сечип алув ве эвельден ишлев .
Хунху нилуфар тамыр ёлакъларыны чыкъарув юксек-кейфиетли нилуфар тамырларыны сечип алмакътан башлана. Янцзы озенининъ орта ве ашагъы тюзлюклерининъ берекетли сувларында ерлешкен Хунху нишастанынъ юксек микъдары, индже лифлери ве беяз, къалдыкъсыз-корюнишинен белли олгъан нилуфар тамырларыны чыкъара, бу исе оларны нилуфар тамыр ёлакълары япмакъ ичюн идеаль япа. Тазе, зарарлы осюмликлерсиз- ве чюрюкликсиз-Хунху нилуфар тамырлары дикъкъатнен сечиле, бир тюрлю тююмли ве тегиз терили орта къысымгъа зияде эмиет бериле.
Сайлангъан нилуфар тамырлары устюндеки чёкюнди ве кирлерни ёкъ этмек ичюн къатты темизлев джерьянындан кечелер. Бу темизлев джерьяны, адет узьре, юзюнинъ темизлигини темин этмек ичюн, барабанлы шайба я да юксек-басымлы ягъ ягълав системасы ярдымынен япыла. Сонъра нилуфар тамырлары къабукъланув басамакъкъа ташыла. Адет узьре, эльнен къабукълав къулланыла эди, земаневий истисал исе, махсулдарлыкъны юксельтмек ве къабукълавнынъ бир тюрлю къалынлыгъыны темин этмек ичюн, кенъ таркъалгъан механик къабукълав машиналарыны къуллана. Сонъра къабукълангъан нилуфар тамырларыны кене ювалар, къалгъан тери кейфиетке тесир этмесин деп.
II. Тасмаларны кесмек ве ренкни къорчаламакъ .
Ювулгъан нилуфар тамырлары ёлакъ кесюв машинасына бериле, анда оларны стандарт характеристикаларгъа коре (адет узьре узунлыгъы 5-8 см, кенълиги тахминен 0,8-1,2 см) бир тюрлю ёлакъларгъа кеселер. Тасманынъ колеми битириджи махсулатнынъ тышкъы корюнишине ве дадына догърудан-догъру тесир эте, шунынъ ичюн лезетлер арасындаки аралыкъ ве кесюв теренлигини къатты идаре этмек керек.
Нилуфар тамырларыны кескен сонъ, оксидленюв себебинден къоюлашмасын деп, оларны ренк къорчаламакъ ичюн тезден ишлемек керек. Ренъкни къорчалавнынъ умумий усуллары 0,5%-1% туз иляджында я да 0,1%-0,3% лимон экшилиги иляджында батырмакътыр. Ренък къорчалав тесирини арттырмакъ ичюн сульфитлер (натрий метабисульфит киби) къошмакъ мумкюн. Ренъкни къорчалав деври, адет узьре, 5-10 дакъкъа, сонъра ренкни къорчалагъан къалгъан мадделерни ёкъ этмек ве ашайт малларынынъ хавфсызлыгъыны темин этмек ичюн темиз сувнен чайкъамакъ керек.
III. Агъартув ве сувутув .
Ренък къорчалагъан сонъ, ферментлернинъ фаалиетини фаальсизлештирмек, оксидленювнинъ даа да огюне кечмек ве лифлернинъ къурулышыны йымшатмакъ, сонъраки ишлев ичюн докъумасыны яхшылаштырмакъ ичюн нилуфар тамыр ёлакъларыны агъартмакъ керек. Бланширование, адет узьре, 95-100 градуслы сыджакъ сувда, ленталарнынъ къалынлыгъына коре, 2-3 дакъкъа девамында япыла. Бланширование вакътында лезетни арттырмакъ ве ренкни сакъламакъ ичюн аз микъдарда туз я да беяз сирке къошмакъ мумкюн.
Бланшировкадан сонъ ленталар буз я да сувукъ сувда тез сувутыла, бу исе иссилик ишлевини токътата ве джыллы ве назик докъуманы сакълай. Сувутылгъан сонъ, къалгъан дымлыкъ сонъки къурутув я да къавурув джерьянларына тесир этмесин деп, ленталар сувуны чыкъаралар.
IV. Къурутмакъ я да къавурмакъ (Эки эсас джерьян)
Хунху нилуфар тамыр ёлакъларыны базар талабына коре чешит сувсызландырув усулларынен чыкъармакъ мумкюн. Олар биринджи невбетте табиий къурутув/къурутув ве къавурув оларакъ тасниф этиле.
1. Табиий къурутув/къурутув .
Аз-ягълы, сагълам нилуфар тамыр ёлакъларыны чыкъармакъ ичюн, адет узьре, къурутув къулланыла. Сувсызландырмаздан эвель, нилуфар тамыр ёлакъларыны орта дереджеде тузламакъ мумкюн (меселя, аз микъдарда шекер, туз я да къокъулы мадделер къошып). Сонъра оларны бамбук элеклер я да тот басмагъан челик тепсилер устюне тегиз ерлештирелер ве сыджакъ ава къуруткъычында я да табиий къурутув еринде къуруталар. Сыджакъ авада къурутув 50-60 градус араретте тахминен 8-12 саат девамында, ленталарнынъ дымлыгъы 10%-тен ашагъы тюшмегендже япыла. Табиий къурутув 3-5 кунь девам эте, амма аванынъ эмиетли тесири ола, шунынъ ичюн земаневий заводларда механизациялаштырылгъан къурутувны сыкъ къулланалар.
2. Къавурмакъ .
Къырпыкълы нилуфар тамыр ёлакълары ичюн терен-къавурмакъ къулланыла. Алчакъ араретте (меселя, 60 градус ) бираз дымлыкъны чыкъармакъ ичюн эвельден-къуруткъан сонъ, ёлакълар 160{11}}180 градус ягъда 2-3 дакъкъа девамында, тыштан алтын тюсте, ичтен исе джыллы олгъандже, терен-къавурыла. Къавурылгъан сонъ, ленталар центрифугагъа къоюла я да артыкъ ягъны чыкъармакъ ичюн сюзюле ве тез сувутыла, бойлеликнен, оларнынъ джыллы докъумасы сакълана. Терен къавургъанда даа къокъулы ве джыллы махсулат пейда ола, амма ягънынъ микъдары да зияде ола, шунынъ ичюн ягънынъ араретини зияде оксидленювнинъ огюне кечмек керек.
V. Эт ве къаплама .
Къурутылгъан я да къозлангъан нилуфар тамыр ёлакъларыны базар талабына коре лезетлендирмек мумкюн. Умумий леззетлернинъ арасында оригиналь, татлы, аччы ве мангал бар. Этлемек ичюн къуру къарыштырув (нилуфар тамырынынъ ёлакъларыны шекер, туз, чили тозу, сычуань бибер тозу ве дигер лезетлендирювлернен къарыштырмакъ) я да дым къарыштырув (ленталарны сувуны чыкъармаздан эвель бир къач дакъкъа леззетлендирюв соусында батырмакъ) ёлунен иришмек мумкюн.
Эвли нилуфар тамыр ленталары, раф муддетини узатмакъ ве лезетни сакъламакъ ичюн, белли бир микъдарда, адет узьре, алюминий-пластик композит пакетлерде я да вакуум пакетлерде къаплана. Къапламадан эвель ленталарнынъ дымлыгъы, микробиологик косьтергичи ве сезиджи кейфиети тешкериле, бу исе ашайт малларынынъ хавфсызлыгъы стандартларына уйгъун олгъаныны темин эте. Базы махсулатлар рафларнынъ тургъунлыгъыны даа да арттырмакъ ичюн экинджи дереджели стерилизация джерьянындан кечелер (ультрафиолет стерилизациясы я да юксек-араретли якъынлашкъан стерилизация киби).
VI. Битмиш махсулатны сакълав ве ташув .
Къаплангъан Хунху нилуфар тамыр ёлакъларыны салкъын, къуру ве яхшы-авалангъан ерде, догърудан-догъру кунеш нурларындан ве дымлыкътан узакъта сакъламакъ керек. Ачылмагъан вакуум-къаплангъан нилуфар тамыр ленталарынынъ сакъланув муддети, адет узьре, 6-12 ай, адет узьре къаплангъан махсулатларны исе 3-6 ай ичинде истимал этмек тевсие этиле. Ташыма вакътында махсулатнынъ кейфиети бозулмасын деп, эзильмектен ве юксек арареттен къачынынъыз.
Хуляса
Хунху нилуфар тамыр ленталары ичюн истисал джерьяны хаммалны сечип алувдан башлап, битириджи махсулатны къаплавгъадже бир къач эсас адымны къаплай. Бу джерьян нилуфар тамырынынъ гъыдалы къыйметини ве лезетини сакълап къалмакънен берабер, земаневий ишлев усуллары ярдымынен махсулатнынъ чешитлигини ве базаргъа уйгъунлашувны арттырмакъта. Адеттеки къурутув я да земаневий къавурув усулларыны къулланмакъ олсун, кейфиетни къатты тешкерюв ве стандартлаштырылгъан амелиятлар Хунху нилуфар тамыр ленталарынынъ кейфиетини теминлемек ичюн энъ муимдир. Истеъмальджилернинъ сагълам леззетлерге олгъан талабы арткъан сайын, Хунху нилуфар тамыр ленталары ичюн истисал джерьяны базар денъишмелерине уйгъунлашмакъ ве ерли махсус кой ходжалыгъы махсулатларынынъ санайылаштырылмасына ярдым этмек ичюн оптималлаштырылмагъа девам этеджек.
